روش تحقیق

پژوهش‏های دانشنامه قرآن از نگاه علم، حاصل تعامل و کار جمعی کاربران پژوهشگر این دانشنامه می باشد و ضمن لحاظ سیاستهای کلی پژوهشکده اعجاز قرآن، نوعی دانشنامه آزاد و تعاملی (ویکی) برای پژوهشگران این حوزه به شمار می رود.

درباره محورهای محتوایی

  تمامی حوزه‏های مرتبط با "قرآن از نگاه علم" در گستره محتوایی این دانشنامه قرار دارند، مواردی مانند تفسیر علمی، اعجاز علمی، دلالتهای علمی آیات، دانش‏های قرآن بنیان، تدبر و تفکر در آیات الهی به کمک علوم نوین و دیگر موارد. 

هدف دانشنامه

قرآن معجزه پیامبر خاتم (ص)، معجزه‌ای برای همه اعصار است. تدبر و تامل در قرآن و بهره گرفتن از آیات آن از مهم ترین تاکیداتی است که در خود قرآن به آن سفارش بسیار شده است. تدبر و تامل در قرآن دارای ابعاد و وجوه مختلفی است که یکی از آنان بررسی دلالتهای علمی، تفسیر علمی و اعجاز علمی کتاب خداست....

ادامه مطلب

زوجیت در قرآن

در آیات متعددی از قرآن به زوجیت در انسا‌ن‌ها، میوه‌ها، گیاهان و همه اشیاء اشاره شده است. در لغت عرب "زوج" منحصر به "نر" و" ماده" نیست. بلکه به هر دو چیزی گفته می‌شود که قرینه یکدیگر باشند و به چیزهای مقارن و مشابه و متضاد نیز اطلاق می‌گردد (راغب اصفهانی، ص384).

 انسان تا قرن‌ها گمان می‌کرد که مسئله زوجیت و وجود جنس نر و ماده فقط در مورد بشر و حیوانات و برخی گیاهان مثل خرما صادق است، تا آنکه در سده‌های اخیر دانشمندان به وجود زوجیت در جهان گیاهان به صورت یک قانون کلی پی بردند. سپس با کشف واحد ساختمانی موجودات (اتم) دریافتند که مسئله زوجیت در همه اشیاء عمومیت دارد. در این آیات به صراحت از زوجیت میوه‌ها، روییدنی‌ها، نفوس جانوران و آنچه که ما نمی‌دانیم و سرانجام از زوجیت کل اشیاء عالم بحث شده است. قرآن کریم ۱۴۰۰ سال پیش این مطالب را در آیات متعددی بیان نمود، هنگامی که بشر نمی‌توانست درک صحیحی از آن داشته باشد و لذا این امر نشان از اعجاز علمی کتاب خداوند است.

زخم بستر

این آیه در مورد جوانانی است که به پروردگار خویش ایمان آوردند و سپس از دست حکومت ستمگر و مشرک زمان خود از شهر فرار کرده و به غاری پناه بردند و به امر خداوند به خوابی طولانی رفتند. خداوند پس از بیان موقعیت مکانی غار و شرایط آن، می فرماید که آنها به خواب رفته بودند، ولی اگر کسی آنها را می دید، گمان می­کرد بیدارند ... ما آنها را به پهلوی راست و چپ می­گردانیم ....

سبب اینکه خداوند فرموده ما آنها را به راست وچپ می­گردانیم، اینست که بدن­هایشان اگر در یک حالت ثابت قرار می گرفت، دچار آسیب می­شد و به اصطلاح زخم بستر پیدا می­کردند و قوای بدنی­شان در اثر رکود و بی حرکتی در مدتی طولانی از کار می افتاد. زخم بستر زخمی است که در نواحی تحت فشار بدن، در زمانی که فرد در مدتی طولانی بی حرکت باشد، به علت کاهش خون­رسانی به موضع ایجاد می­شود.

فرآیند ایجاد شیر در حیوانات

خداوند در آیه 66 سوره مبارکه نحل به نعمت وجود چهارپایان و مخصوصاً ماده غذایى بسیار مفید شیر که از آنها گرفته می‌شود، اشاره کرده و می‌ فرماید که از آنچه در شکم آنهاست، از میان سرگین و خون، شیرى ناب به انسان می‌‏نوشاند. برای درک بهتر آیه، به معنی برخی لغات اصلی می‌پردازیم: «فرث» در لغت به معنى غذاهاى هضم شده درون معده است که به مجرد رسیدن به روده‌ها، ماده حیاتى آن جذب بدن می‌ گردد و تفاله‌هاى آن به خارج فرستاده می‌ شود. در آن حال که این غذاى هضم شده درون معده است، به آن «فرث» مى گویند و هنگامى که تفاله‌هاى آن خارج شد، روث (سرگین) گفته می‌شود (مکارم شیرازی،11/289).

اما معناى اینکه فرمود "شیر خالص را از میان فضولات شکم و خون به شما نوشانیدیم"، اینست که جایگاه شیر چهارپایان در اواخر شکم، میان دو پاست و خون که در رگها جریان دارد، به تمامى آن دو احاطه دارد. اگر شیر را آن چیزى بدانیم که میان کثافات و خون بدن قرار گرفته، به این جهت است که این هر سه در داخل بدن و در مجاورت هم قرار دارند (طباطبایی، 12/288).

امروزه بشر از طریق یافته‌های جدید علمی به مطالب بسیار مهمی در این باره پی برده است: مقدار کمى از غذا مانند بعضى از مواد قندى و آب از دیواره‌هاى معده جذب بدن می‌شود. اما قسمت عمده آن هنگامى که غذاى هضم شده به روده‌ها منتقل می‌گردد، وارد خون می‌شود و شیر از غده‌هاى مخصوصى که درون پستان است، تراوش می‌کند و مواد اصلى آن از خو ن و غده‏هاى چربى‏ساز گرفته مى‏شود. به این ترتیب، این ماده سفید رنگ تمیز خالص، این غذاى نیرو بخش گوارا، از میان غذاهاى هضم شده مخلوط با تفاله‌ها و از لابلاى خون به دست می‌آید (مکارم شیرازی، 11/ 289-290).

صفحه‌ها

مقالات

مقالات این دانشنامه با رویکرد ویکی و توسط جمعی از پژوهشگران فراهم آمده و می آید و دانشنامه‌‏ای پویا و در حال رشد است. طبیعتاً تنها برخی از مقالات سیر تحقیق، نگارش، داوری و ارزیابی و تایید را پشت سر گذاشته اند...

 

پژوهشکده اعجاز

این دانشنامه توسط پژوهشکده اعجاز دانشگاه شهید بهشتی (ره) اداره می شود. این پژوهشكده اولین پژوهشكده میان رشته‌ای در حوزه اعجاز قرآن بوده و در سه گروه اعجاز علمی، اعجاز لفظی و سیستم‌های قرآن فعالیت می‌كند....

ادامه مطلب