روش تحقیق

پژوهش‏های دانشنامه قرآن از نگاه علم، حاصل تعامل و کار جمعی کاربران پژوهشگر این دانشنامه می باشد و ضمن لحاظ سیاستهای کلی پژوهشکده اعجاز قرآن، نوعی دانشنامه آزاد و تعاملی (ویکی) برای پژوهشگران این حوزه به شمار می رود.

درباره محورهای محتوایی

  تمامی حوزه‏های مرتبط با "قرآن از نگاه علم" در گستره محتوایی این دانشنامه قرار دارند، مواردی مانند تفسیر علمی، اعجاز علمی، دلالتهای علمی آیات، دانش‏های قرآن بنیان، تدبر و تفکر در آیات الهی به کمک علوم نوین و دیگر موارد. 

هدف دانشنامه

قرآن معجزه پیامبر خاتم (ص)، معجزه‌ای برای همه اعصار است. تدبر و تامل در قرآن و بهره گرفتن از آیات آن از مهم ترین تاکیداتی است که در خود قرآن به آن سفارش بسیار شده است. تدبر و تامل در قرآن دارای ابعاد و وجوه مختلفی است که یکی از آنان بررسی دلالتهای علمی، تفسیر علمی و اعجاز علمی کتاب خداست....

ادامه مطلب

جنین شناسی پزشکی و انطباق آن با آیات قرآن

در تاریخ دقیقاً مشخص نشده که انسان از چه زمانی به رشد جنین در رحم پی برد. اما احتمالاً آنها می‌دانسته‌اند که نمو جنین در محفظه‌ای داخل شکم صورت می‌گیرد. گرچه، از این که جریان نمو جنین انسان به صورت مرحله‌ای است، آگاهی نداشته‌اند تا آنکه در قرن هفدهم، میکروسکوپ کشف شد و مراحل رشد جنینی جوجه مورد تشریح میکروسکوپی درآمد و سپس مرحله‌ای بودن نمو جنین انسان برای اولین بار در قرن بیستم بیان شد (1). بنابراین، تاریخ شروع علم جنین شناسی (مطالعه خلقت انسان از ابتدای تشکیل تخم لقاح یافته تا انتهای تشکیل جنین) به قرن هفدهم بر می‌گردد، یعنی زمانی که میکرسکوپ اختراع شد. سپس مراحل مختلف تکامل جنین و تفاصیل دقیق تشریحی آن در قرن بیستم آشکار گردید.

چرخش بادها

مفهوم کلیدی در ریشه «صرف» ، مفهوم «بازگرداندن» می باشد که در قرآن کریم نیز از عبارات مختلف قابل برداشت است.

در میان کاربرد های قرآنی این ریشه،عبارت «صرفناه» که در آیه 50 سوره فرقان به کار رفته است، نزدیک ترین ارتباط معنایی را با عبارت «تصریف الریاح» دارد ؛چرا که طبق نظر اکثر مفسران،مرجع ضمیر «ه» به باران بر می گردد. در طبیعت نیز رابطه ی میان ابر و باد و باران برکسی پوشیده نیست.

با توجه به وجود مفهوم گردانیدن در «تصریف الریاح» ، آنچه در نظر اکثر مفسران وجود دارد اشاراتی است که ناظر به جهات مختلف باد می باشد.بدین صورت که بادها در جهات مختلف را متمایز از یکدیگر می دانستند ؛ اما امروزه می دانیم باد باتوجه به حرکت گردشی ممکن است در جهات گوناگون بوزد.

مدل جهان بسته

خداوند در این آیه به بحث از سرنوشت نهایی این عالم پرداخته و می‌فرماید که در آن روز خداوند آسمان را همانند پیچیدن طوماری که برای نوشتن آماده شده، در هم می‌پیچد و همانطور که بار نخست آفرینش را آغاز کرده، دوباره آن را باز می‌گرداند. طباطبایی (14/329) در مورد اینکه مراد از پیچیده شدن سجل چیست، می‌گوید: مراد این است که سجل- که همان صحیفه نوشته شده است- هنگامی که پیچیده مى‏شود، نوشته هم پیچیده مى‏شود، یعنى الفاظ و یا معانیى که خود نوعى تحقق و ثبوت دارد و به صورت خط و نقش در سجل نوشته شده، پیچیده مى‏شود، و با پیچیده شدنش دیگر چیزى از آنها ظاهر نمى‏ماند، همچنین آسمان با قدرت الهى روزى پیچیده مى‏شود، هم چنان که فرموده: «وَ السَّماواتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ» (زمر/39/67). در نتیجه، غایب گشته، چیزى از آن ظاهر نمى‏ماند، نه عینى، و نه اثرى. اما از داناى به غیب پنهان نمى‏شود، هر چند که از دیگران پنهان مى‏گردد، هم چنان که نوشته از سجل پنهان نیست، هر چند که از دیگران پنهان است. پس طى و پیچیدن آسمان بر این حساب به معناى برگشت آن به خزاین غیب است، بعد از آنکه از خزاین نازل و اندازه‏گیرى شده بود، هم چنان که درباره آن و تمامى موجودات فرموده: «وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» (حجر/15/21) و نیز به طور مطلق فرموده: «وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِیرُ» (نور/24/42) و نیز فرموده: «إِنَّ إِلى‏ رَبِّکَ الرُّجْعى‏» (علق/96/8).

صفحه‌ها

آخرین اخبار

قرآن معجزه پیامبر خاتم (ص)، معجزه‌ای برای همه اعصار است. تدبر و تامل در قرآن و بهره گرفتن از آیات آن از مهم ترین تاکیداتی است که در خود قرآن به آن سفارش بسیار شده است. تدبر و تامل در قرآن دارای ابعاد و وجوه مختلفی است که یکی از آنان بررسی دلالتهای علمی، تفسیر علمی و اعجاز علمی کتاب خداست.

این دانشنامه توسط پژوهشکده اعجاز دانشگاه شهید بهشتی (ره) اداره می شود. این پژوهشکده اولین پژوهشکده میان رشته‌ای در حوزه اعجاز قرآن بوده و در سه گروه اعجاز علمی، اعجاز لفظی و سیستم‌های قرآن فعالیت می‌کند.

مقالات برگزیده

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مغز انسان بخش قدامی (ناحیه زیر پیشانی) آن می‌باشد که مرکز تصمیم‌گیری کارهای خودآگاه انسان است که در زبان عربی معادل واژه «ناصیه» می‌باشد.

واژه «سماء» و جمع آن «سماوات» جمعاً 310 بار در قرآن به صورت معرفه و نکره به کار رفته است. کاربرد گسترده این واژه در آیات قرآن، ضرورت تبیین دقیق معنا و مصادیق آن را نشان می دهد.