روش تحقیق

پژوهش‏های دانشنامه قرآن از نگاه علم، حاصل تعامل و کار جمعی کاربران پژوهشگر این دانشنامه می باشد و ضمن لحاظ سیاستهای کلی پژوهشکده اعجاز قرآن، نوعی دانشنامه آزاد و تعاملی (ویکی) برای پژوهشگران این حوزه به شمار می رود.

درباره محورهای محتوایی

  تمامی حوزه‏های مرتبط با "قرآن از نگاه علم" در گستره محتوایی این دانشنامه قرار دارند، مواردی مانند تفسیر علمی، اعجاز علمی، دلالتهای علمی آیات، دانش‏های قرآن بنیان، تدبر و تفکر در آیات الهی به کمک علوم نوین و دیگر موارد. 

هدف دانشنامه

قرآن معجزه پیامبر خاتم (ص)، معجزه‌ای برای همه اعصار است. تدبر و تامل در قرآن و بهره گرفتن از آیات آن از مهم ترین تاکیداتی است که در خود قرآن به آن سفارش بسیار شده است. تدبر و تامل در قرآن دارای ابعاد و وجوه مختلفی است که یکی از آنان بررسی دلالتهای علمی، تفسیر علمی و اعجاز علمی کتاب خداست....

ادامه مطلب

کرویت زمین

خداوند متعال در آیات متعددی به کروی بودن زمین اشاره کرده است. البته هیچ یک از این اشارات بی پرده و صریح نبوده و نیازمند توضیح و تبیین است، چرا که بیان صریح این مسئله موجبات تکذیب قرآن را از سوی مخالفان در عصر نزول فراهم کرده و به نوعی، تبلیغ علیه قرآن محسوب می‌شده است.

آیه 5 سوره زمر از آیاتی است که کرویت زمین را مطرح می‌کند.

درک حرکات بدن توسط گوش

در آیه 11 سوره کهف به نقش گوش در درک حرکات بدن اشاره شده است. در کتاب معجزات پزشکی قرآن نوشته دکتر شریف الغزال آمده است که در هنگام خواب، حس شنوایی متوقف نمی‌شود و همین امر موجب می گردد تا شخصی که به خواب رفته، با صدایی که منشأ نزدیکی دارد، بیدار شود. عصب هشتم مغزی که مربوط به گوش داخلی است، دو بخش دارد: یک بخش شنوایی و دیگری بخش تعادل (جهت درک حرکات سر). کارکرد این دو بخش طی زمانی بیش از 300 سال در اصحاب کهف متوقف بوده است (Ghazal,2004).

در باره عبارت فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ تفسیرهای گوناگونی وجود دارد:

عبارت "فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ" در لغت عرب کنایه ظریفی از «خواباندن» است، گویی پرده و حجابی بر گوش شخص افکنده می‏شود تا سخنی را نشنود و این پرده همان پرده خواب است (مکارم شیرازی، 12/385).

"افکندن پرده‏هاى خواب بر گوش آنان" یعنی براى سالیانى طولانى آنها را به خواب عمیق فرو بردیم، به گونه‏اى که نه صدایى را مى‏شنیدند تا بیدار گردند و نه اثرى از هیاهو و غوغاى طبیعت در گوش آنان نفوذ مى‏کرد تا به خود آیند. از آیه شریفه برداشت می‌شود که آنان نمرده بودند، بلکه زنده و در خوابى عمیق و خوش فرو رفته بودند (طبرسی،6/698).

شاید مراد از فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ رفتاری نظیر رفتار مادران باشد که هنگام خواباندن کودک، آرام با دست به گوش او می‌زنند تا حواسش متمرکز شده و بخوابد، که در این صورت این عبارت کنایه از آن است که خدای سبحان با شفقت و مدارا آنها را خواب نمود (طیب، 8/332).

یعنى پرده‏اى بر آن غار زدیم تا دیگر گوشهایشان صداهاى خارج را نشنود و از خواب بیدار نگردند (زمخشری، 2/705) که با توجه به سیاق آیه به نظر می‌رسد این معنی چندان مناسب نباشد.

قرمز شدن رنگ آب (کشند سرخ، Red Tide)

یکی از سوره‌هایی که داستان موسی (ع) در آن آمده، سوره اعراف است. آیه 133 این سوره حکایت پنج نشانه الهی و یا برخی از بلایای نازل بر مصریان (سفر خروج،7/14 به بعد) را بازگو می‌کند. این نشانه‌ها را در شمار معجزات 9 گانه موسی(ع) یاد کرده‌اند.

خون (اعراف/7/133) و به تعبیر تورات، تبدیل آب به خون (آب نیل:خروج،7/18؛ آب رودخانه‌ها،چشمه‌ها، جوی‌ها، حوض‌ها و حتی آب‌های ظرف‌ها و کوزه‌های خانه‌ها: خروج، 7/ 19)، یکی از این نشانه‌هاست که به گفته برخی از محققان در موضوع اعجاز علمی قرآن کریم، از وقوع رویدادی علمی موسوم به کشند سرخ(Red Tide) خبر می‌دهد که در عصر نزول قرآن توجیه علمی و قابل درکی نداشته‌است واز این رو می‌تواند به عنوان نوعی اشاره علمی در قرآن کریم مطرح شود.

گرچه در قرآن سخنی از تبدیل آب به خون نیست، اما بیشتر مفسران در توضیح "خون" به عنوان بلا و عذاب، آورده‌اند که رودخانه عظیم نیل برای فرعونیان به رنگ خون درآمد، آنچنان که برای هیچ مصرفی قابل استفاده نبود. روایات رسیده از معصومین (ع) مؤید این قول است (نک. مکارم شیرازی،6/322). برخی از مفسران منظور از "دم" را بیماری "رعاف" (خون دماغ شدن) می‌دانند که به صورت یک بیماری عمومی، همه قوم فرعون را گرفتار نمود (همانجا).

صفحه‌ها

مقالات

مقالات این دانشنامه با رویکرد ویکی و توسط جمعی از پژوهشگران فراهم آمده و می آید و دانشنامه‌‏ای پویا و در حال رشد است. طبیعتاً تنها برخی از مقالات سیر تحقیق، نگارش، داوری و ارزیابی و تایید را پشت سر گذاشته اند...

 

پژوهشکده اعجاز

این دانشنامه توسط پژوهشکده اعجاز دانشگاه شهید بهشتی (ره) اداره می شود. این پژوهشكده اولین پژوهشكده میان رشته‌ای در حوزه اعجاز قرآن بوده و در سه گروه اعجاز علمی، اعجاز لفظی و سیستم‌های قرآن فعالیت می‌كند....

ادامه مطلب