قانون وراثت

مقدمه: 

در آیه 28 سوره مریم می‌خوانیم که مردم با دیدن حضرت عیسی در آغوش حضرت مریم، لب به شماتت وی گشودند و گفتند "کاری قبیح کرده‌ای، نه پدرت مرد بدی بود و نه مادرت زن بدکاره‌ای". برخی از محققان در موضوع اعجاز علمی قرآن این آیه را از مصادیق آیاتی دانسته‌اند که نکته‌ای علمی را بیان می‌کند. به نظر آنان، آیه به گونه‌ای بیانگر علم توارث است؛ در حالیکه دانشمندان تا سده نوزدهم از چگونگی ارث رسیدن صفات رفتاری بی اطلاع بودند.

متن اصلی: 

"یا أُخْتَ هَارُونَ مَا کَانَ أَبُوکِ امْرَأَ سَوْءٍ وَمَا کَانَتْ أُمُّکِ بَغِیًّا "، مریم/ 19/ 28

ترجمه

ای خواهر هارون، تو را نه پدری ناصالح بود ونه مادری بدکار.

کلمات اصلی


بَغِیًّا: از ریشه ب- غ - ی، به معنی خواستن و طلب نمودن بیش از اندازه، فساد، فجور (راغب اصفهانی، ص136-137)

بیان اعجاز مطرح شده

در آیه 28 سوره مریم می‌خوانیم که مردم با دیدن حضرت عیسی در آغوش حضرت مریم، لب به شماتت وی گشودند و گفتند "کاری قبیح کرده‌ای، نه پدرت مرد بدی بود و نه مادرت زن بدکاره‌ای". برخی از محققان در موضوع اعجاز علمی قرآن این آیه را از مصادیق آیاتی دانسته‌اند که نکته‌ای علمی را بیان می‌کند. به نظر آنان، آیه به گونه‌ای بیانگر علم توارث است؛ در حالیکه دانشمندان تا سده نوزدهم از چگونگی ارث رسیدن صفات رفتاری بی اطلاع بودند.

 دانشمندان علم "ژنتیک" آزمایش‌های زیادی برای درک وراثت در انسان انجام داده‌اند و نظریه های مختلفی ارائه نموده‌اند:

1. انسان پاره‌ای از صفات و خصوصیات خود را فقط از پدرش به ارث می‌برد و مادر در این میان هیچگونه نقشی ندارد.

2. انسان نیمی از خصوصیات رفتاری خود را از پدر و نیم دیگر آن را از جد پدری به ارث می‌برد.

3. صفات و خصوصیات رفتاری انسان از نسل‌های دور، از جانب پدر [عصبه/ خویشان مذکر از جانب پدر] به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود.

تا آنکه دانشمند معروف علم وراثت، فرانسیس گالتون ((Francis Galton با مشاهده نحوه تقسیم کروموزوم‌ها، در سال 1897م قانون توارث را وضع نمود. این قانون بیان کننده تأثیر مساوی پدر و مادر در به ارث‌ گذاشتن «ژنها» و صفات در فرزندشان است.

 یعنی هر فردی از افراد بشر، نیمی از صفات و خصوصیات خود را از پدر و نیم دیگر آن را از مادر می‌گیرد که البته بعضی از این صفات به صورت غالب بروز می‌کند و برخی نهفته باقی می‌ماند(1).

جمع بندی

پدر و مادر در شکل‌گیری شخصیت و نوع خصوصیات فرزندشان نقش دارند. حال ممکن است این خصوصیات به فرزند به ارث برسد یا به طور اکتسابی، مستقیم و غیر مستقیم (آموزش و الگوبرداری) به او القا شود. باید در نظر داشت که گرچه قوم حضرت مریم از دلیل علمی و چگونگی به ارث رسیدن صفات از والدین به فرزندان بی اطلاع بوده‌اند، ولی شباهت‌های رفتاری و جسمی بین آنها را درک می کرده‌اند. قرآن کریم در این آیه سخن "قوم" حضرت مریم(ع) را که به قصد شماتت بیان شده است، نقل می کند. مسلم است که این آیه با تعریفی که برای اعجاز علمی قرآن بیان داشته‌ایم، مطابقت ندارد.

سؤالات قرآنی

آیا معاصران پیامبر اسلام و یا معاصران حضرت عیسی از شباهت‌های ظاهری و رفتاری بین والدین و فرزندان اطلاعی نداشتند؟

آیا این گونه سخن گفتن با حضرت مریم نشان از آشنایی آنها با صفات به ارث رسیده، صرف نظر از دلیل علمی آن نبوده است؟

آیا مضمون این آیه در شمار اشارات علمی قرآن است؟

آیا تساوی صفات به ارث رسیده تنها با ذکر دو واژه "پدر" و "مادر" در عبارت قوم مریم(ع) به اثبات می رسد؟

سؤالات علمی

صفات اخلاقی تا چه حد اکتسابی و تا چه حد ارثی هستند؟

خانواده تا چه اندازه در بروز رفتارهای یک فرد مؤثر است؟

آیا تربیت می‌تواند زمینه های ارثی را تحت الشعاع قرار دهد؟

تا چه اندازه رفتارهای والدین می‌تواند در ضمیر ناخودآگاه فرزند جای می‌گیرد؟

 

منابع: 
  1. راغب اصفهانی،حسین، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودی، دار القلم، دمشق
  2. http://quranknowledge.blogfa.com
نام سوره: 
سبک اثر پژوهشی: 
موضوعات اساسی اعجاز: